TẠI SAO SAU XẠ TRỊ UNG THƯ CỔ TỬ CUNG, CHÂN LẠI CÓ THỂ BỊ PHÙ?

Điều trị ở vùng chậu nhưng vài tháng hoặc vài năm sau chân lại sưng, nặng và căng — nghe có vẻ không liên quan, nhưng thực ra lại liên quan rất chặt đến đường dẫn lưu bạch huyết của đôi chân.

💧 Bạch huyết từ hai chân phải đi qua các chuỗi hạch vùng bẹn – chậu – sau phúc mạc trước khi trở về tuần hoàn. Xạ trị vùng chậu có thể làm tổn thương các mạch bạch huyết và về lâu dài gây xơ hóa mô, khiến khả năng vận chuyển dịch từ chân đi lên giảm xuống. Nếu người bệnh còn từng nạo hạch chậu, hệ thống này càng mất thêm một phần “trạm trung chuyển”.

🤯 Một phân tích trên 3.401 bệnh nhân ung thư cổ tử cung ghi nhận tỷ lệ phù bạch huyết chi dưới sau điều trị dao động 12,6–43,1%. Đặc biệt, xạ trị làm tăng tỷ lệ phù chân khoảng 2,87 lần, còn nạo hạch làm tăng khoảng 3,24 lần. Phù có thể xuất hiện muộn nên sau điều trị một thời gian dài mới thấy chân nặng, giày chật, cổ chân to hoặc hai chân bắt đầu lệch nhau.

✨ Đây chính là nhóm bệnh nhân cần được đánh giá phù và phục hồi hệ bạch huyết sớm. MLD, khi nằm trong chương trình chăm sóc phù bạch huyết phù hợp, giúp hỗ trợ đưa dịch theo những đường dẫn lưu còn hoạt động; kết hợp với ép áp lực, vận động và chăm sóc da để kiểm soát phù tốt hơn. Sau ung thư cổ tử cung, theo dõi không chỉ là theo dõi khối u — mà còn cần theo dõi cả “con đường trở về” của dịch từ đôi chân.

📚 Nguồn tham khảo:
- Systematic review & meta-analysis – Cervical cancer and lower-extremity lymphedema — Tổng hợp 12 nghiên cứu/3.401 bệnh nhân, cung cấp tỷ lệ 12,6–43,1%, OR 2,87 với xạ trị và OR 3,24 với nạo hạch. 
- Cervical Cancer Survivorship – PMC — Tham khảo cơ chế tổn thương bạch huyết do nạo hạch và xơ hóa mô do xạ trị gây cản trở mạch bạch huyết; nghiên cứu được tổng quan ghi nhận phù 29% so với 13% ở nhóm có và không xạ trị tại thời điểm 2 năm. 
- International Society of Lymphology – 2023 Consensus — Tham khảo nguyên tắc đánh giá và điều trị bảo tồn phù bạch huyết, bao gồm MLD trong chương trình decongestive therapy.

Nguồn tham khảo chính từ MLD Việt Nam